Shloka 11
अम्बरीषगाथा—गुणत्रयविभागः तथा लोभनिग्रहः
Ambarīṣa’s Gāthā: The Guṇas and the Restraint of Greed
स तैर्गुणैः संहतदेहबन्धन: पुन: पुनर्जायति कर्म चेहते । जन्मक्षये भिन्नविकीर्णदेहो मृत्युं पुनर्गच्छति जन्मनैव,“उन गुणोंके द्वारा देह-बन्धनमें जकड़कर वह बारंबार जन्म लेता और तरह-तरहके कर्म करता रहता है। फिर जीवनका अन्त समय आनेपर उसके देहके तत्त्व विलग-विलग होकर बिखर जाते हैं और वह मृत्युको प्राप्त हो जाता है। इसके बाद फिर जन्म-मृत्युके बन्धनमें पड़ता है
sa tair guṇaiḥ saṃhatadeha-bandhanaḥ punaḥ punar jāyati karma cehate | janma-kṣaye bhinna-vikīrṇa-deho mṛtyuṃ punaḥ gacchati janmanā eva ||
Fest gebunden in die leiblichen Fesseln, die aus jenen Guṇa gewoben sind, wird das verkörperte Wesen immer wieder geboren und müht sich hier fortwährend im Handeln. Wenn die Spanne dieser Geburt erschöpft ist, zerbrechen die Bestandteile des Körpers, lösen sich voneinander und zerstreuen sich, und er begegnet dem Tod; und durch eben diesen Vorgang fällt er erneut in den Kreislauf von Geburt und Tod.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the guṇas of prakṛti bind the self to embodiment, driving repeated birth, action, and death; without freedom from guṇa-driven attachment, one continues in saṃsāra.
A brāhmaṇa speaker explains the mechanism of transmigration: the being, constrained by guṇas, repeatedly takes birth and performs actions; at life’s end the body disintegrates, death occurs, and the cycle resumes.