Shloka 20

Kāma–Mamatā–Upadeśa

Discourse on Desire, Possessiveness, and Ritual Duty

Devanagari script

यजस्व वाजिमेधेन विधिवद्‌ दक्षिणावता । अन्यैश्न विविधैर्यज्जै: समृद्धैराप्तदक्षिणै:

Transliteration

yajasva vājimedhena vidhivad dakṣiṇāvatā | anyaiś ca vividhair yajñaiḥ samṛddhair āptadakṣiṇaiḥ ||

Translation

Vāyu sprach: „Vollziehe das Aśvamedha-Opfer ordnungsgemäß, versehen mit den vorgeschriebenen Gaben für die Priester. Und vollziehe auch andere, vielfältige Opfer — reich ausgestattet und gebührend entlohnt.“

Word by Word

• यजस्व: perform (a sacrifice); sacrifice
• यजस्व: Karta
• Type: Verb
• Root: यज्
• Form: लोट् (imperative), आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन

• वाजिमेधेन: by the horse-sacrifice (Aśvamedha)
• वाजिमेधेन: Karana
• Type: Noun
• Root: वाजिमेध
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• विधिवत्: according to rule; duly
• विधिवत्: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत्

• दक्षिणावता: with sacrificial fees (dakṣiṇā); fee-bestowing
• दक्षिणावता: Karana
• Type: Adjective
• Root: दक्षिणावत्
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• अन्यैः: by/with other
• अन्यैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: अन्य
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विविधैः: various; diverse
• विविधैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: विविध
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• यज्ञैः: with sacrifices
• यज्ञैः: Karana
• Type: Noun
• Root: यज्ञ
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• समृद्धैः: rich; well-provided; splendid
• समृद्धैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: समृद्ध
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• आप्तदक्षिणैः: having the prescribed/adequate fees (dakṣiṇā) given
• आप्तदक्षिणैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: आप्तदक्षिण
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• वायुदेव (Vāyu, Wind-god)
• अश्वमेध / वाजिमेध (Aśvamedha, horse-sacrifice)
• दक्षिणा (dakṣiṇā, ritual gifts/fees)