Shloka 5
धृतराष्ट्रस्य स्पर्शाभिलाषः — Dhṛtarāṣṭra’s Request for Touch and Permission for Tapas
प्रयास्यमानो नृपतिस्त्रिविधां परिचिन्तयेत् । आत्मनश्वैव शत्रोश्व शक्ति शास्त्रविशारद:,शत्रुपर चढ़ाई करनेवाले शास्त्रविशारद राजाको अपनी और शत्रुकी त्रिविध शक्तियोंपर भलीभाँति विचार कर लेना चाहिये
dhṛtarāṣṭra uvāca | prayāsyamāno nṛpatis trividhāṃ paricintayet | ātmanaś caiva śatroś ca śaktiṃ śāstraviśāradaḥ ||
Dhṛtarāṣṭra sprach: „Wenn ein König im Begriff ist, zu einem Feldzug aufzubrechen—als einer, der in Staatskunst und Kriegskunde bewandert ist—soll er sorgfältig über die dreifache Macht nachdenken, sowohl über die eigene als auch über die des Feindes.“
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Before initiating aggression or a military march, a ruler must practice disciplined deliberation: assess, in a structured way, the threefold strengths and resources of both sides, so that action is guided by knowledge rather than impulse.
In Āśramavāsika Parva, Dhṛtarāṣṭra speaks in a reflective, advisory tone, articulating principles of kingship and conduct; here he states a rule of prudent statecraft for a king preparing to attack or march against an enemy.