Shloka 13
Nārada’s Exempla of Tapas and Assurance to Dhṛtarāṣṭra (नारदोपदेशः—तपःसिद्ध्युदाहरणम्)
अजिनानि प्रवेणीश्व खुक् खुवं च महीपति: । कमण्डलूंश्व स्थालीश्व पिठराणि च भारत,राजन! उस समय राजा युधिष्छिरने तपस्वियोंके लिये लाये हुए सोने और ताँबेके कलश, मृगचर्म, कम्बल, खुक्, खुवा, कमण्डलु, बटलोई, कड़ाही, अन्यान्य लोहेके बने हुए पात्र तथा और भी भाँति-भाँतिके बर्तन बाँटे। जो जितना और जो-जो बर्तन चाहता था, उसको उतना ही और वही बर्तन दिया जाता था। दूसरा भी आवश्यक पात्र दे दिया जाता था
ajīnāni praveṇīś ca khuk-khuvaṃ ca mahīpatiḥ | kamaṇḍalūṃś ca sthālīś ca piṭharāṇi ca bhārata ||
Vaiśampāyana sprach: Der König verteilte unter die Asketen Hirschfelle und Bündel heiligen Grases, ebenso die Geräte, die man khuk und khuvas nennt; ferner Wassergefäße (kamaṇḍalu), Kochgeschirr und Krüge. Bei dieser Gabe erhielt jeder Entsagende genau das Utensil, das er begehrte—und in der benötigten Menge—und auch weitere notwendige Gefäße wurden bereitgestellt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dāna as a practical expression of dharma: a ruler’s wealth and resources should be used to support spiritual discipline and the needs of the virtuous, giving appropriately according to the recipient’s requirement rather than for display.
In the Āśramavāsika context, Yudhiṣṭhira is distributing ascetic necessities—deerskins, grass bundles, water-pots, and other vessels—to tapasvins, ensuring each receives exactly what is desired and additionally what is necessary.