Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

धृतराष्ट्रोपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Rājadharma and Bala

स राजन्‌ धर्मशीलेन राज्ञा बीभत्सुना तथा । अनुनीतो महाबाहु: सौहदे स्थापितोडपि च,“राजन! धर्मशील राजा युधिष्ठिर तथा अर्जुनने भी महाबाहु भीमसेनको भलीभाँति समझाकर उनके हृदयमें भी आपके प्रति सौहार्द उत्पन्न कर दिया है

sa rājan dharmaśīlena rājñā bībhatsunā tathā | anunīto mahābāhuḥ sauhade sthāpito 'pi ca ||

Vaiśampāyana sprach: „O König, der mächtigarmige Bhīmasena wurde sanft überredet vom dharmatreuen König Yudhiṣṭhira und ebenso von Bībhatsu (Arjuna). Obgleich zuvor unruhig, wurde er auch in Wohlwollen gefestigt – sein Herz wurde in freundschaftlicher Gesinnung dir gegenüber verankert.“

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मशीलेनby the righteous-natured
धर्मशीलेन:
Karana
TypeAdjective
Rootधर्मशील
FormMasculine, Instrumental, Singular
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
बीभत्सुनाby Bibhatsu (Arjuna)
बीभत्सुना:
Karana
TypeNoun
Rootबीभत्सु
FormMasculine, Instrumental, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अनुनीतःhaving been conciliated/persuaded
अनुनीतः:
TypeVerb
Rootअनु-नी
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
महाबाहुःthe mighty-armed one (Bhima)
महाबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
सौहृदेin friendliness/affection
सौहृदे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसौहृद
FormNeuter, Locative, Singular
स्थापितःhaving been established/placed
स्थापितः:
TypeVerb
Rootस्था (स्थापयति)
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
A
Arjuna (Bībhatsu)
B
Bhīmasena (mahābāhu)
K
King (addressed as rājan)

Educational Q&A

Dharma-guided leadership resolves conflict through calm persuasion rather than force; righteous counsel can transform anger into goodwill and restore harmony among allies.

Vaiśampāyana narrates that Bhīma, previously agitated, is pacified and reconciled through the efforts of Yudhiṣṭhira and Arjuna, and is settled into a friendly disposition toward the addressed king.