Shloka 30
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
इति नृप सतत गवां प्रदाने यवशकलान् सह गोमयै: पिबान: । क्षितितलशयन: शिखी यतात्मा वृष इव राजवृषस्तदा बभूव,नरेश्वर! राजाओंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिर उन दिनों सदा गोदानके लिये उद्यत होकर गोबरके साथ जौके कणोंका आहार करते हुए मन और इन्द्रियोंके संयमपूर्वक पृथ्वीपर शयन करने लगे। उनके सिरपर जटाएँ बढ़ गयीं और वे साक्षात् धर्मके समान देदीप्यमान होने लगे
iti nṛpa satataṃ gavāṃ pradāne yavaśakalān saha gomayaiḥ pibānaḥ | kṣititalaśayanaḥ śikhī yatātmā vṛṣa iva rājavṛṣas tadā babhūva, nareśvara! |
Vaiśampāyana sprach: «So denn, o König: Yudhiṣṭhira—der Beste unter den Herrschern—war unablässig auf das fortwährende Verschenken von Kühen bedacht. Er lebte von wenigen Gerstenkörnern, die er zusammen mit Kuhdung zu sich nahm, schlief auf der bloßen Erde und ließ, in Selbstzucht, sein Haar zu verfilzten Locken anwachsen. In jener Zeit strahlte er wie Dharma selbst—wie ein mächtiger Stier unter den Königen, standhaft und rein.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal dharma expressed through sustained charity (especially go-dāna) and personal austerity: a ruler’s moral authority is strengthened by self-restraint, simplicity, and commitment to giving rather than indulgence.
Vaiśaṃpāyana describes Yudhiṣṭhira’s disciplined way of life during this period: he is continually engaged in donating cows, eats only scant barley (even with cow-dung, emphasizing extreme simplicity), sleeps on the bare ground, grows matted hair, and is portrayed as shining like Dharma—‘a bull among kings.’