Shloka 16
Go-dāna-phala-nirdeśa
Merit and Destinations from the Gift of Cows
क्रोधो हन्ति हि यद् दानं तस्माद् दानातू परं दम: । अदृश्यानि महाराज स्थानान्ययुतशो दिवि,कामयाना महत्स्थानं तस्माद् दानात् परं दम: | दान करते समय यदि क्रोध आ जाय तो वह दानके फलको नष्ट कर देता है; इसलिये उस क्रोधको दबानेवाला जो दमनामक गुण है, वह दानसे श्रेष्ठ माना गया है। महाराज! नरेश्वर! सम्पूर्ण लोकोंमें निवास करनेवाले ऋषियोंके स्वर्गमें सहस्नरों अदृश्य स्थान हैं, जिनमें दमके पालनद्वारा महान् लोककी इच्छा रखनेवाले महर्षि और देवता इस लोकसे जाते हैं; अतः “दम' दानसे श्रेष्ठ है
bhīṣma uvāca | krodho hanti hi yad dānaṃ tasmād dānāt paraṃ damaḥ | adṛśyāni mahārāja sthānāny ayutaśo divi | kāmayānā mahats thānaṃ tasmād dānāt paraṃ damaḥ ||
Bhishma sprach: Zorn vernichtet jedes Verdienst, das eine Gabe haben mag; darum gilt Selbstbeherrschung (die Kraft, Zorn und Sinne zu zügeln) als höher als das Geben. O großer König, im Himmel gibt es unzählige unsichtbare Wohnstätten; Weise und göttliche Wesen, die nach dem höchsten Stand verlangen, scheiden aus dieser Welt in jene Bereiche durch die Übung der Selbstbeherrschung. Daher ist Selbstbeherrschung der Wohltätigkeit überlegen.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A gift loses its spiritual fruit if it is accompanied by anger; therefore the discipline that restrains anger and the senses (dama) is ethically and spiritually superior to charity.
In Bhishma’s instruction to the king in the Anushasana Parva, he ranks virtues and explains that self-restraint leads to higher, even heavenly, attainments, whereas anger can nullify the merit of otherwise good acts like giving.