Shloka 6
Go-apahāra (Cattle Theft), Go-dāna (Cow-Gift), and Suvarṇa-dakṣiṇā (Gold Fee): Karmic Consequence and Purificatory Merit
Devanagari script
खमावृत्योदपानस्य कृकलास: स्थितो महान् । तस्य नास्ति समुद्धर्तेत्येतत् कृष्णे न््यवेदयन्,उन्होंने भगवान् श्रीकृष्णसे निवेदन किया--“भगवन्! एक बहुत बड़ा गिरगिट कुफएँमें पड़ा है, जो उस कुएँके सारे आकाशको घेरकर बैठा है; पर उसे निकालनेवाला कोई नहीं है!
Transliteration
kham āvṛtyodapānasya kṛkalāsaḥ sthito mahān | tasya nāsti samuddhartety etat kṛṣṇe nyavedayan |
Translation
Bhīṣma sprach: „In einem Brunnen sitzt eine gewaltige Eidechse fest; sie hat sich so ausgebreitet, dass sie den ganzen Himmelsausschnitt verdeckt, den man von dort unten sieht. Und doch gibt es niemanden, der sie herausheben könnte.“ So meldeten sie dies Kṛṣṇa.
Word by Word
खम्sky/space
खम्:
Karma
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
आवृत्यhaving covered/occupying
आवृत्य:
TypeVerb
Rootआ-√वृ (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
उदपानस्यof the well
उदपानस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउदपान (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
कृकलासःa lizard
कृकलासः:
Karta
TypeNoun
Rootकृकलास (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थितःsituated/standing
स्थितः:
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formक्त (past passive participle, used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
महान्great/huge
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यfor him/of him
तस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अस्तिthere is
अस्ति:
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
समुद्धर्ताone who can lift out/rescuer
समुद्धर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootसम्-उद्-√हृ (धातु)
Formतृच् (agent noun), Masculine, Nominative, Singular
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)
एतत्this (statement)
एतत्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
कृष्णेto/with regard to Kṛṣṇa
कृष्णे:
Sampradana
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
न्यवेदयन्he informed/communicated
न्यवेदयन्:
TypeVerb
Rootनि-√विद् (धातु)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaK
KrishnaU
udapāna (well)K
kṛkalāsa (lizard/gecko)K
kha (sky/opening of the well)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes