Shloka 13
Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)
Devanagari script
तिलहोमरता विदप्रा: सर्वे संयतमै थुना: । समा गव्येन हविषा प्रवृत्तिषु च संस्थिता:,वे सभी ब्राह्मण स्त्री-समागमसे दूर रहकर तिलोंका हवन किया करते थे, तिल गोघृतके समान हविके योग्य माने गये हैं, इसलिये यज्ञोंमें गृहीत होते हैं एवं हरेक कर्मोंमें उनकी आवश्यकता है
Translation
Bhīṣma sprach: All jene vedakundigen, selbstbeherrschten Brahmanen pflegten das Sesam-Homa (tilahoma) zu vollziehen und hielten sich vom geschlechtlichen Umgang fern. Sesam gilt als havis tauglich, gleich dem Kuhghee; darum wird er in den yajñas verwendet und ist in vielerlei rituellen Handlungen vonnöten.
Word by Word
तिलहोमरताḥdevoted to sesame-offering (tilahoma)
तिलहोमरताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootतिलहोमरत
FormMasculine, Nominative, Plural
विद्विप्राःlearned brahmins
विद्विप्राः:
Karta
TypeNoun
Rootविद्विप्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
संयत-मैथुनाःrestrained in sexual intercourse (celibate/continent)
संयत-मैथुनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंयतमैथुन
FormMasculine, Nominative, Plural
समाःequal-minded, impartial
समाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Plural
गव्येनwith/like ghee (cow-product)
गव्येन:
Karana
TypeNoun
Rootगव्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
हविषाwith oblation; as an offering
हविषा:
Karana
TypeNoun
Rootहविस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रवृत्तिषुin (ritual) performances/activities
प्रवृत्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति
FormFeminine, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
संस्थिताःwere established/engaged; stood firm
संस्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-स्था
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes