Shloka 43
Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)
प्रतिलभ्य च सा संज्ञां शिरसा प्रणिपत्य च | उवाच भार्या भर्तरें गाधेयी भार्गवर्षभम्,थोड़ी देरमें जब उसे चेत हुआ, तब वह गाधिकुमारी अपने स्वामी भृूगुभूषण ऋचीकके चरणोंमें सिर रखकर प्रणामपूर्वक बोली--'ब्रह्मवेत्ताओंमें श्रेष्ठ ब्रह्मर्ष! मैं आपकी पत्नी हूँ, अतः आपसे कृपा-प्रसादकी भीख चाहती हूँ। आप ऐसी कृपा करें जिससे मेरे गर्भसे क्षत्रिय पुत्र उत्पन्न न हो
pratilabhya ca sā saṃjñāṃ śirasā praṇipatya ca | uvāca bhāryā bhartāraṃ gādheyī bhārgavarṣabham | brahmavettāśreṣṭha brahmarṣe ahaṃ tava bhāryā, ataḥ prasādaṃ yāce | anugṛhāṇa māṃ tathā yathā mama garbhāt kṣatriyaḥ putro na jāyeta ||
Als sie wieder zu sich kam, neigte sie das Haupt und warf sich zu den Füßen ihres Gemahls. Dann sprach Gādheyī, die Tochter Gādhis, zu ihrem Herrn Ṛcīka — dem Stier unter den Bhṛgus —: „O Bester unter den Kennern des Brahman, o brahmarṣi! Ich bin deine Gattin; darum flehe ich um deine Gnade. Erbarme dich so, dass aus meinem Schoß kein Sohn der Kshatriya-Ordnung geboren werde.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight attributed to intention, lineage, and the perceived consequences of progeny, framed through humility and supplication: the wife seeks her husband-sage’s compassionate intervention, showing how personal desire is negotiated within dharma, social order (varṇa), and ascetic authority.
After recovering consciousness, Gādheyī bows to her husband Ṛcīka and petitions him for a boon: she asks that her pregnancy not result in a Kṣatriya (warrior-class) son, implying concern about the nature and disposition associated with such birth.