Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)

भीष्मजीने कहा--तात! कुन्तीनन्दन! पूर्वकालमें विश्वामित्रजीने जिस प्रकार ब्राह्मणत्व तथा ब्रह्मर्षित्व प्राप्त किया, वह प्रसंग यथार्थरूपसे बता रहा हूँ, सुनो ।। भरतस्यान्वये चैवाजमीढो नाम पार्थिव: । बभूव भरतश्रेष्ठ यज्वा धर्मभूतां वर:,भरतवंशमें अजमीढ नामसे प्रसिद्ध एक राजा हो गये हैं। भरतश्रेष्ठ) वे राजा अजमीढ यज्ञकर्ता एवं धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ थे

Bhīṣma uvāca—Tāta, Kuntīnandana! Pūrvakāle Viśvāmitreṇa yathā brāhmaṇatvaṃ tathā brahmarṣitvaṃ ca prāptaṃ, tat prasangaṃ yathārtharūpeṇa te kathayiṣyāmi—śṛṇu. Bharatasya anvaye caiva Ajmīḍho nāma pārthivaḥ babhūva; Bharataśreṣṭha, sa rājā yajvā dharmabhūtānāṃ varaḥ.

Bhishma sprach: „Mein Sohn, o Sohn der Kuntī! Wahrhaftig und in rechter Folge will ich dir die Begebenheit schildern, wie Viśvāmitra in alter Zeit den Stand eines Brahmanen erlangte und danach den Rang eines Brahmarishi — höre. In der Linie Bharatas trat ein König namens Ajmida hervor; o Bester der Bharatas, jener König war ein Vollzieher der Opfer und der Vornehmste unter den Rechtschaffenen.“

भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Singular
अन्वयेin the lineage
अन्वये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्वय
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अजमीढःAjmīḍha (a king)
अजमीढः:
Karta
TypeNoun
Rootअजमीढ
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
पार्थिवःking, ruler
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame / was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
यज्वाa sacrificer, one who performs sacrifices
यज्वा:
Karta
TypeAdjective
Rootयज्
Formक्विप् (agent noun), Masculine, Nominative, Singular
धर्मभूतानाम्of the righteous / of those devoted to dharma
धर्मभूतानाम्:
TypeAdjective
Rootधर्मभूत
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःbest, excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kuntīnandana (Yudhiṣṭhira)
V
Viśvāmitra
B
Bharata
A
Ajmīḍha