Shloka 26
Śakra–Śambara Saṃvāda: Brāhmaṇa-sevā, Anasūyā, and Vāg-bala (शक्रशम्बरसंवादः)
कर्तव्यं पार्थिवेन्द्रेण तथैव भरतर्षभ । भीष्मजीने कहा--भारत! राजसिंहासनपर अभिषिक्त होकर राज्यशासन करनेवाले राजाका सबसे प्रधान कर्तव्य यही है कि वह ब्राह्मणोंकी सेवा-पूजा करे। भरतश्रेष्ठ! अक्षय सुखकी इच्छा रखनेवाले नरेशको ऐसा ही करना चाहिये
kartavyaṁ pārthivendreṇa tathaiva bharatarṣabha | na sa jāto janiṣyad vā pṛthivyām iha kaścana | yo brāhmaṇavirodhena sukhaṁ jīvitum utsahet ||
Bhīṣma sprach: „O Stier unter den Bharatas, dies ist wahrlich die höchste Pflicht eines Königs, der geweiht wurde und auf dem Thron sitzt: die Brāhmaṇas zu ehren, ihnen zu dienen und sie zu verehren. Ein Herrscher, der dauerhaftes Wohlergehen begehrt, soll so handeln. Denn auf dieser Erde hat es nie gegeben und wird es nie geben, dass jemand es wagte, glücklich zu leben, während er sich den Brāhmaṇas widersetzt.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that a consecrated ruler’s foremost duty is to honor and serve the Brāhmaṇas, and that opposing them is incompatible with lasting happiness and stable rule.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on conduct and kingship, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira (as “Bharatarṣabha”), laying down a principle of royal policy and ethics: reverence toward Brāhmaṇas is essential, and hostility toward them leads to the loss of well-being.