Shloka 33
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
१३ जटी--जटाधारी, १४ चर्मी--व्याप्रचर्म धारण करनेवाले, १५ शिखण्डी-- शिखाधारी, १६ सर्वाज्र:--सम्पूर्ण अंगोंसे सम्पन्न, १७ सर्वभावन:--सबके उत्पादक, १८ हरः--पापहारी, १९ हरिणाक्ष:--मृगके समान विशाल नेत्रवाले, २० सर्वभूतहर:-- सम्पूर्ण भूतोंका संहार करनेवाले, २१ प्रभु:--स्वामी ।।
pravṛttiś ca nivṛttiś ca niyataḥ śāśvato dhruvaḥ | śmaśānavāsī bhagavān khacaro gocaro 'rdanaḥ ||
Vāyu sprach: „Er ist sowohl der Weg des weltlichen Handelns (pravṛtti) als auch der Weg des Rückzugs (nivṛtti); diszipliniert, ewig und unerschütterlich. Im Verbrennungsplatz wohnend, bewegt sich der selige Herr durch den Himmel wie auch über die Erde und züchtigt jene, die in Sünde leben.“
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The divine can encompass both pravṛtti (responsible action in the world) and nivṛtti (renunciation), showing that dharma is not one-dimensional. The Lord is portrayed as disciplined and unwavering, and as a moral force who corrects wrongdoing.
Vāyu is praising and describing the Lord (implicitly Śiva/Rudra) through epithets, emphasizing his paradoxical nature—ascetic cremation-ground dweller yet cosmic mover in sky and earth—and his role as chastiser of sinners.