Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिः — Vyuṣṭi (Merit-Outcome) of Honoring Brāhmaṇas: Kṛṣṇa and Durvāsā

ततो विष्णुर्गिरिं दृष्टवा निर्दग्धमरिकर्शन: । सौम्यैर्दष्टिनिपातैस्तं पुनः प्रकृतिमानयत्‌

tato viṣṇur giriṃ dṛṣṭvā nirdagdham arikarṣaṇaḥ | saumyair dṛṣṭinipātaiḥ taṃ punaḥ prakṛtim ānayat |

Bhishma sprach: Da sah Vishnu, der Bezwinger der Feinde, den Berg verbrannt, und mit einem sanften, glückverheißenden Blick führte er ihn in seinen natürlichen Zustand zurück—sodass er wieder grün und üppig war wie zuvor.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
विष्णुःVishnu (Krishna)
विष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (त्वा-प्रत्ययान्त), Parasmaipada (usage-neutral here)
निर्दग्धम्burnt, scorched
निर्दग्धम्:
TypeAdjective
Rootनिर्दग्ध
FormMasculine, Accusative, Singular, Past passive participle (क्त)
अरि-करषणःenemy-subduer (Krishna)
अरि-करषणः:
Karta
TypeNoun
Rootअरि-करषण
FormMasculine, Nominative, Singular
सौम्यैःwith gentle, benign
सौम्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसौम्य
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
दृष्टि-निपातैःwith the casting/falling of (his) glance
दृष्टि-निपातैः:
Karana
TypeNoun
Rootदृष्टि-निपात
FormMasculine, Instrumental, Plural
तम्that (mountain), it
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
प्रकृतिम्natural state, original condition
प्रकृतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Accusative, Singular
आनयत्brought, restored
आनयत्:
TypeVerb
Rootनी (नय)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Viṣṇu
Ś
Śrī Kṛṣṇa
G
giri (mountain)

Educational Q&A

The verse highlights that true divine or righteous power is not merely destructive; it is guided by compassion and aims at restoring prakṛti (the proper, balanced state). After demonstrating might, the Lord re-establishes harmony, modeling restraint and benevolence.

Bhīṣma narrates that Viṣṇu (identified with Śrī Kṛṣṇa) sees a mountain that has been burned and, by casting a gentle glance, restores it to its former natural condition—green and whole again.