Shloka 22
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
जो ध्रुव (कूटस्थ), नन्दी (आनन्दमय), होता, गोप्ता (रक्षक), विश्वस्रष्टा, गार्हपत्य आदि अग्नि, मुण्डी (चूड़ारहित) और कपर्दी (जटाजूटधारी) हैं, उन भगवान् शंकरके महान् सौभाग्यका आप वर्णन कीजिये ।। वासुदेव उवाच न गति: कर्मणां शक््या वेलुमीशस्य तत्त्वत: । हिरण्यगर्भप्रमुखा देवा: सेन्द्रा महर्षय:,भगवान् श्रीकृष्णने कहा--भगवान् शंकरके कर्मोंकी गतिका यथार्थरूपसे ज्ञान होना अशक्य है। ब्रह्मा और इन्द्र आदि देवता, महर्षि तथा सूक्ष्मदर्शी आदित्य भी जिनके निवासस्थानको नहीं जानते, सत्पुरुषोंके आश्रयभूत उन भगवान् शिवके तत्त्वका ज्ञान मनुष्यमात्रको कैसे हो सकता है?
vāsudeva uvāca |
na gatiḥ karmaṇāṁ śakyā vettuṁ īśasya tattvataḥ |
hiraṇyagarbha-pramukhā devāḥ sendrā maharṣayaḥ ||
„Er ist Dhruva, der Unwandelbare; Nandī, der Freudvolle; Hotṛ, der Opferpriester; Goptṛ, der Beschützer; der Schöpfer des Alls; das heilige Feuer wie das Gārhapatya; Muṇḍin, der Kahlgeschorene; und Kapardin, der mit verfilzten Haarflechten. So beschreibe das große Glück Bhagavān Śaṅkaras.“ Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa) sprach: „Der wahre Gang und das Maß der Taten des Herrn können in Wirklichkeit nicht erkannt werden. Selbst die Götter, angeführt von Hiraṇyagarbha (Brahmā), samt Indra und den großen Rishis, vermögen Ihn nicht zu erfassen, wie Er ist.“
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
That the Lord’s true nature and the full trajectory of His actions are beyond complete comprehension—even for exalted beings like Brahmā, Indra, and great seers—so the proper ethical stance is humility and reverent restraint in judging divine acts.
Kṛṣṇa (Vāsudeva) speaks about Śiva (Īśa), emphasizing that Śiva’s deeds and true essence cannot be fully known; he cites the inability of even the highest gods and sages to grasp that reality, setting a tone of awe and devotion.