Shloka 4
भूमिदान-प्रसङ्गः । काश्यपी-पृथिवी तथा उतथ्य-वरुण-संवादः
Land-gift episode; Pṛthivī Kāśyapī; Utathya–Varuṇa dispute
प्रगृह्मौदुम्बरं पात्र पक््वान्नं मधुना सह | सोमस्योत्तिष्ठमानस्य पौर्णमास्यां बलिं हरेत्,अब धर्मका यह दूसरा गुप्त रहस्य सुनो। पूर्णममासी तिथिको चन्द्रोदयके समय ताँबेके बर्तनमें मधु मिलाया हुआ पकवान लेकर जो चन्द्रमाके लिये बलि अर्पण करता है, उसे जिस नित्य धर्म-फलकी प्राप्ति होती है, उसका श्रद्धापूर्वक श्रवण करो। उस पुरुषकी दी हुई उस बलिको साध्य, रुद्र, आदित्य, विश्वेदेव, अश्विनीकुमार, मरुदगण और वसुदेवता भी ग्रहण करते हैं तथा उससे चन्द्रमा और समुद्रकी वृद्धि होती है। इस प्रकार मैंने रहस्यसहित सुखदायक धर्मका वर्णन किया है
pragṛhya audumbaraṃ pātraṃ pakvānnaṃ madhunā saha | somasya uttiṣṭhamānasya paurṇamāsyāṃ baliṃ haret ||
Skanda sprach: „Nimmt man ein Gefäß aus Udumbara-Holz, so soll man in der Vollmondnacht, zur Stunde des Mondaufgangs, Soma (dem Mond) als bali gekochte Speise darbringen, mit Honig vermischt. Dies gilt als verhüllter Dharma: eine schlichte, ehrfürchtige Verehrung im Einklang mit der kosmischen Ordnung, durch die der Verehrende beständiges Verdienst erlangt und zum Wachstum und Wohlergehen beiträgt, die man mit dem Mond verbindet.“
स्कन्द उवाच
Educational Q&A
A ‘secret’ dharma is taught: on the full-moon at moonrise, offer a simple bali of honey-mixed cooked food in an udumbara-wood vessel to Soma. The emphasis is on reverent timing, purity of offering, and aligning one’s act with the lunar/cosmic rhythm to gain enduring religious merit.
Skanda is instructing a ritual observance within the Anuśāsana Parva’s broader dharma-discourse. He prescribes the materials (udumbara vessel, cooked food, honey), the time (Paurṇamāsī at moonrise), and the recipient (Soma), presenting it as a beneficial, merit-producing practice.