Shloka 21
Dāna-Śreṣṭhatā: On the Superiority of Giving
Maitreya–Vyāsa Exemplum
भृत्यातिथिजनश्चवापि गृहे पर्यशितो मया । मात्सर्यात् स्वादुकामेन नृशंसेन बुभुक्षता,मैं इतना निर्दयी था कि केवल स्वाद लेनेकी कामनासे अकेला ही भोजनकी इच्छा रखता और ईर्ष्यावश घरपर आये हुए अतिथियों और आश्रितजनोंको भोजन कराये बिना ही भोजन कर लेता था
bhṛtyātithijanaś cāpi gṛhe paryaśito mayā | mātsaryāt svādukāmena nṛśaṃsena bubhukṣatā ||
Ich aß mich daheim satt, selbst wenn Diener, Gäste und Abhängige anwesend waren. Von Neid getrieben, nur auf den Genuss des Geschmacks aus, durch Grausamkeit und Hunger verhärtet, aß ich, ohne zuvor jene zu speisen, die in mein Haus gekommen waren, und jene, die auf mich angewiesen waren.
कीट उवाच
Educational Q&A
The verse condemns selfish consumption and emphasizes atithi-dharma: one should feed guests, dependents, and those under one’s care before satisfying one’s own appetite. Envy and mere taste-craving are shown as ethical failings that lead to cruelty.
Kīṭa speaks in confession, admitting past wrongdoing: he would eat at home without offering food to guests and dependents, motivated by jealousy and the desire for tasty food, revealing moral decline and remorse.