Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च

Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration

भवतो वषुष्टमायां द्वौ पुत्रौ जज्ञाते; शतानीक: शड्कुकर्णश्र । शतानीकस्य वैदेह्ां पुत्र उत्पन्नो5श्व-मेधदत्त इति,तुम्हारी पत्नी वषुष्टमाके गर्भसे दो पुत्र उत्पन्न हुए हैं--शतानीक और शंकुकर्ण। शतानीककी पत्नी विदेहराजकुमारीके गर्भसे उत्पन्न हुए पुत्रका नाम है अश्वमेधदत्त

Vaiśampāyana uvāca: bhavato vaṣuṣṭamāyāṃ dvau putrau jajñāte—śatānīkaḥ śaṅkukārṇaś ca. śatānīkasya vaidehyāṃ putra utpanno ’śvamedhadatta iti.

Vaiśaṃpāyana sprach: „Von deiner Gemahlin Vaṣuṣṭamā wurden zwei Söhne geboren — Śatānīka und Śaṅkukārṇa. Und Śatānīka wurde von seiner Frau, der Prinzessin von Videha, ein Sohn geboren, namens Aśvamedhadatta.“ Die Stelle setzt die dynastische Erzählung fort und betont rechtmäßige Abstammung sowie die geordnete Weitergabe familiärer Verantwortung (Dharma) durch Ehe und Nachkommenschaft.

भवतःof you (your)
भवतः:
Sampradana
TypeNoun
Rootभवत्
FormMasculine, Genitive, Singular
वषुष्टमायाम्in/through Vasuṣṭamā (as wife; in her womb)
वषुष्टमायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवषुष्टमा
FormFeminine, Locative, Singular
द्वौtwo
द्वौ:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वि
FormMasculine, Nominative, Dual
पुत्रौsons
पुत्रौ:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Dual
जज्ञातेwere born
जज्ञाते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect (Liṭ), Third, Dual, Ātmanepada
शतानीकःŚatānīka
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Nominative, Singular
शङ्कुकर्णःŚaṅkukarna
शङ्कुकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्कुकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
शतानीकस्यof Śatānīka
शतानीकस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Genitive, Singular
वैदेह्याम्in the Videha princess (as wife; in her womb)
वैदेह्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवैदेही
FormFeminine, Locative, Singular
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्पन्नःborn/produced
उत्पन्नः:
TypeVerb
Rootउत् + पद्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
अश्वमेधदत्तःAśvamedhadatta (name)
अश्वमेधदत्तः:
TypeNoun
Rootअश्वमेधदत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus/so (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vaṣuṣṭamā
Ś
Śatānīka
Ś
Śaṅkukārṇa
V
Vaidehī (princess of Videha)
V
Videha
A
Aśvamedhadatta
A
Aśvamedha (horse-sacrifice, referenced in the name)

Educational Q&A

The verse reinforces the Mahābhārata’s concern with dharma as continuity: lawful marriage and acknowledged progeny sustain social order, inheritance, and responsibility across generations.

Vaiśampāyana continues a genealogical account: Vaṣuṣṭamā bears two sons (Śatānīka and Śaṅkukārṇa), and Śatānīka’s union with a princess of Videha produces a son named Aśvamedhadatta.