Shloka 3
महाभिष-गङ्गा-दर्शनं वसूनां शापकथनं च
Mahābhiṣa Encounters Gaṅgā; The Vasus Explain Their Curse
अष्टक उवाच तस्मिन् कथं क्षीणपुण्या भवन्ति सम्मुहाते मे5त्र मनो5तिमात्रम् | कि वा विशिष्टा: कस्य धामोपयान्ति तद् वै ब्रृहि क्षेत्रवित् त्वं मतो मे,अष्टकने पूछा--देवलोकमें मनुष्योंके पुण्य कैसे क्षीण होते हैं? इस विषयमें मेरा मन अत्यन्त मोहित हो रहा है। प्रजापतिका वह कौन-सा धाम है, जिसमें विशिष्ट (अपुनरावृत्तिकी योग्यतावाले) पुरुष जाते हैं? यह बताइये; क्योंकि आप मुझे क्षेत्रज्ञ (आत्मज्ञानी) जान पड़ते हैं
Aṣṭaka uvāca: tasmin kathaṁ kṣīṇapuṇyā bhavanti sammūḍhāte me ’tra mano ’timātram | kiṁ vā viśiṣṭāḥ kasya dhāmopayānti tad vai brūhi kṣetravit tvaṁ mato me ||
Aṣṭaka sprach: „Wie kommt es, dass in jenem himmlischen Zustand das Verdienst eines Menschen erschöpft wird? Mein Geist ist darüber völlig verwirrt. Und was ist jene ausgezeichnete Wohnstatt—wessen Bereich ist es—die außergewöhnliche Männer, der Nichtwiederkehr würdig, erreichen? Sage es mir wahrhaftig, denn du erscheinst mir als Kenner des Selbst.“
अष्टक उवाच
Educational Q&A
Heaven is portrayed as a result of accumulated merit (puṇya) and therefore can be finite; Aṣṭaka seeks to understand how merit gets exhausted and asks about a higher, distinguished abode associated with non-return (apunarāvṛtti), implying a state beyond merely merit-based reward—linked with Self-knowledge.
Aṣṭaka, puzzled by the mechanics of posthumous reward, questions a wise interlocutor he regards as a kṣetravit (knower of the Self). He asks both about the decline of merit in heaven and about the special destination attained by exceptional persons.