Shloka 8
Ruru’s Lament and the Lifespan Exchange for Pramadvarā (रुरु–प्रमद्वरा आयुर्विभागः)
गतायुरेषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसो: सुता । तस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन,देवदूतने कहा--धर्मात्मा रुक! तुम दुःखसे व्याकुल हो अपनी वाणीद्वारा जो कुछ कहते हो, वह सब व्यर्थ है; क्योंकि जिस मनुष्यकी आयु समाप्त हो गयी है, उसे फिर आयु नहीं मिल सकती। यह बेचारी प्रमद्वरा गन्धर्व और अप्सराकी पुत्री थी। इसे जितनी आयु मिली थी, वह पूरी हो चुकी है। अतः तात! तुम किसी तरह भी मनको शोकमें न डालो
gatāyur eṣā kṛpaṇā gandharvāpsarasoḥ sutā | tasmāc choke manas tāta mā kṛthās tvaṃ kathaṃcana ||
Der göttliche Bote sprach: „Ihre zugemessene Lebenszeit ist vollendet; sie ist eine Bedauernswerte, die Tochter eines Gandharva und einer Apsaras. Darum, Lieber, lass deinen Geist auf keine Weise in Trauer versinken. Wenn die Lebensspanne eines Menschen erschöpft ist, kann sie nicht zurückgewonnen werden.“
देवदूत उवाच
Educational Q&A
The verse stresses acceptance of mortality: when one’s allotted lifespan (āyus) is exhausted, it cannot be restored. Therefore, grief should not be allowed to overwhelm the mind; one should respond with steadiness and discernment.
A divine messenger addresses the grieving man (Ruru in this episode) after Pramadvarā’s death, explaining that her life-span has ended and urging him not to sink into sorrow, since what is fated by the completion of āyus cannot be reversed.