Shloka 42
ययाति–अष्टक संवादः
Yayāti–Aṣṭaka Dialogue on Seniority, Merit, and Fate
वयो दास्यति ते पुत्रो यः स राजा भविष्यति । आयुष्मान् कीर्तिमांश्वैव बह्वपत्यस्तथैव च,शुक्राचार्यने कहा--नहुषनन्दन! तुम भक्तिभावसे मेरा चिन्तन करके अपनी वृद्धावस्थाका इच्छानुसार दूसरेके शरीरमें संचार कर सकोगे। उस दशामें तुम्हें पाप भी नहीं लगेगा। जो पुत्र तुम्हें (प्रसन्नतापूर्वक) अपनी युवावस्था देगा, वही राजा होगा, साथ ही दीर्घायु, यशस्वी तथा अनेक संतानोंसे युक्त होगा
vayo dāsyati te putro yaḥ sa rājā bhaviṣyati | āyuṣmān kīrtimāṁś caiva bahvapatyas tathaiva ca ||
Śukra sprach: „Der Sohn, der dir seine Jugend gibt, wird König werden. Er wird auch langlebig, ruhmreich und mit vielen Kindern gesegnet sein.“ Im Zusammenhang wirkt dies als moralischer Anreiz: Freiwillige kindliche Selbsthingabe wird mit rechtmäßiger Herrschaft und Gedeihen belohnt, während die außergewöhnliche Tat des Vaters (die Übertragung in einen anderen Körper) als sündlos gilt, sofern sie in hingebungsvoller Betrachtung und mit rechter Sanktion vollzogen wird.
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse links rightful kingship to selfless filial giving: the son who voluntarily sacrifices his youth for his father is promised sovereignty along with longevity, fame, and many descendants—presenting ethical reciprocity where devotion and duty yield social and cosmic reward.
Śukra pronounces a boon/prophecy: among the father’s sons, the one who agrees to give his youth will be elevated as king and will prosper. The statement sets the stakes for a forthcoming choice and establishes the moral logic behind the succession.