Shloka 43
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
सखाय: प्रविविक्तेषु भवन्त्येता: प्रियंवदा: । पितरो धर्मकार्येषु भवन्त्यार्तस्य मातर:,'पत्नी ही एकान्तमें प्रिय वचन बोलनेवाली संगिनी या मित्र है। धर्मकार्योंमें ये स्त्रियाँ पिताकी भाँति पतिकी हितैषिणी होती हैं और संकटके समय माताकी भाँति दुः:खमें हाथ बँटाती तथा कष्ट-निवारणकी चेष्टा करती हैं
duṣyanta uvāca | sakhāyaḥ pravivikteṣu bhavanty etāḥ priyaṃvadāḥ | pitaro dharmakāryeṣu bhavanty ārtasya mātaraḥ |
Duṣyanta sprach: „In stillen, privaten Stunden werden diese Frauen zu süß redenden Gefährtinnen und wahren Freunden. Bei der Erfüllung von Dharma und häuslichen Pflichten stehen sie dem Mann wie ein Vater zur Seite—und weisen ihn zum Rechten und Nützlichen. Und wenn er bedrängt ist, werden sie wie eine Mutter—teilen seinen Kummer und bemühen sich, sein Leid zu lindern.“
दुष्यन्त उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal of marriage: a wife is not merely a dependent but a multi-faceted support—intimate companion in private life, a guiding well-wisher in dharmic duties, and a compassionate caregiver in times of distress.
Duṣyanta is speaking about the value and role of women—especially the wife—highlighting how she supports her husband across different contexts: intimacy, righteous action, and crisis.