Shloka 30

अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति

Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence

Devanagari script

आदित्यचन्द्रावनिलानलौ च द्यौर्भूमिरापो हृदयं यमश्न । अहमभ्न रात्रिश्ष॒ उभे च संध्ये धर्मश्न जानाति नरस्य वृत्तम्‌,'सूर्य, चन्द्रमा, वायु, अग्नि, अन्तरिक्ष, पृथ्वी, जल, हृदय, यमराज, दिन, रात, दोनों संध्याएँ और धर्म--ये सभी मनुष्यके भले-बुरे आचार-व्यवहारको जानते हैं

Translation

Sonne und Mond, Wind und Feuer, Himmel, Erde und Wasser, das Herz, Yama, Tag und Nacht, die beiden Dämmerungen und das Dharma — sie alle kennen des Menschen gutes und schlechtes Tun.

Word by Word

आदित्यःthe Sun

चन्द्रःthe Moon

अनिलःwind

अनलःfire

चand

द्यौःthe sky/heaven

भूमिःthe earth

आपःwaters

हृदयम्the heart (conscience)

यमःYama (lord of death)

अहःday

रात्रिःnight

उभेboth

चand

संध्येthe two twilights (dawn and dusk)

धर्मःDharma (righteousness / the god Dharma)

जानातिknows

नरस्यof a man

वृत्तम्conduct/behavior

Speaker

दुष्यन्त उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes