Shloka 19
Ādi-parva, Adhyāya 73: Devayānī–Śarmiṣṭhā Dispute, Confinement in the Well, and Yayāti’s Rescue
यथा त्वमर्हा सुश्रोणि सत्यमेतद् ब्रवीमि ते । एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम्,'सुश्रोणि! तुम राजभवनमें ही रहनेयोग्य हो। मैं तुमसे यह सच्ची बात कहता हूँ।” ऐसा कहकर राजर्षि दुष्यन्तने अनिन्द्यगामिनी शकुन्तलाका विधिपूर्वक पाणिग्रहण किया और उसके साथ एकान्तवास किया। फिर उसे विश्वास दिलाकर वहाँसे विदा हुए। जाते समय उन्होंने बार-बार कहा--'पवित्र मुसकानवाली सुन्दरी! मैं तुम्हारे लिये चतुरंगिणी सेना भेजूगा और उसीके साथ अपने राजभवनमें बुलवाऊँगा'
yathā tvam arhā suśroṇi satyam etad bravīmi te | evam uktvā sa rājarṣis tām aninditagāminīm |
Vaiśampāyana sprach: „O du Schönhüftige, du bist wahrlich würdig, im königlichen Palast zu wohnen; diese Wahrheit sage ich dir.“ Nachdem der königliche Weise Duṣyanta so gesprochen hatte, ergriff er Śakuntalās Hand—deren Wandel ohne Tadel war—ordnungsgemäß nach dem Ritus und lebte mit ihr in Zurückgezogenheit. Dann, nachdem er sie beruhigt hatte, verließ er jenen Ort. Beim Fortgehen sagte er immer wieder: „O Schöne mit reinem Lächeln, ich werde deinetwegen ein viergliedriges Heer entsenden und dich damit in meinen Palast bringen lassen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds ethical speech and royal responsibility: the king asserts he is speaking truthfully, frames the woman as worthy of royal status, and binds himself by promise—highlighting how dharma involves truthful assurance and accountable conduct, especially in matters of marriage and legitimacy.
Duṣyanta addresses Śakuntalā with respect, declaring she is fit for the royal palace and that he speaks the truth. He then performs a proper hand-taking (marriage rite) with her, stays with her privately, reassures her, and departs, promising to send a fourfold army to escort her to his palace.