Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)

संकोच्याग्रकरान्‌ भीता: प्रद्रवन्ति सम वेगिता: । शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहु,वहाँ कितने ही व्याप्र-स्वभावके नृशंस जंगली मनुष्य भूखे होनेके कारण कुछ मृगोंको कच्चे ही चबा गये। कितने ही वनमें विचरनेवाले व्याध वहाँ आग जलाकर मांस पकानेकी अपनी रीतिके अनुसार मांसको कूट-कूटकर राँधने और खाने लगे। उस वनमें कितने ही बलवान्‌ और मतवाले हाथी अस्त्र-शस्त्रोंके आघातसे क्षत-विक्षत होकर सूँड़को समेटे हुए भयके मारे वेगपूर्वक भाग रहे थे। उस समय उनके घावोंसे बहुत-सा रक्त बह रहा था और वे मल-मूत्र करते जाते थे

saṅkocyāgrakarān bhītāḥ pradravanti sama-vegītāḥ | śakṛn-mūtraṃ sṛjantaś ca kṣarantaḥ śoṇitaṃ bahu ||

Vaiśampāyana sprach: Von Angst gepackt zogen sie ihr Vorderteil (die Rüssel) ein und flohen mit gleicher Geschwindigkeit. Beim Rennen ließen sie Kot und Urin, und aus ihren Wunden strömte viel Blut — ein Bild der Gewalt des Waldes und der erbarmungslosen Folgen bewaffneter Angriffe auf Lebewesen.

संकोच्यhaving contracted/drawn in
संकोच्य:
TypeVerb
Rootसम्+कुच्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
अग्रकरान्fore-hands (trunks/forelimbs)
अग्रकरान्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्रकर
FormMasculine, Accusative, Plural
भीताःfrightened
भीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीत
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रद्रवन्तिrun away / flee
प्रद्रवन्ति:
TypeVerb
Rootप्र+द्रु
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
समवेगिताःimpelled with great speed
समवेगिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमवेगित
FormMasculine, Nominative, Plural
शकृत्feces
शकृत्:
Karma
TypeNoun
Rootशकृत्
FormNeuter, Accusative, Singular
मूत्रम्urine
मूत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
सृजन्तःvoiding / discharging
सृजन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootसृज्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
क्षरन्तःoozing / dripping
क्षरन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootक्षर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
शोणितम्blood
शोणितम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोणित
FormNeuter, Accusative, Singular
बहुmuch / a lot
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
E
elephants (hastin/gaja implied)
W
weapons (astra-śastra implied by context)