Shloka 9
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवे । सुरादीनामहं सम्यग लोकानां प्रभवाप्ययम्,वैशम्पायनजीने कहा--अच्छा, मैं स्वयम्भू भगवान् ब्रह्मा एवं नारायणको नमस्कार करके तुमसे देवता आदि सम्पूर्ण लोगोंकी उत्पत्ति और नाशका यथावत् वर्णन करता हूँ
Translation
Vaiśaṃpāyana sprach: „Wohlan, ich will es dir erzählen. Nachdem ich Svayambhū, dem Selbstgeborenen, meine Verehrung dargebracht habe, werde ich dir in rechter Weise Ursprung und Auflösung der Welten sowie der Götter und der übrigen Wesen schildern.“
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
हन्तwell then / indeed
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
कथयिष्यामिI will narrate
कथयिष्यामि:
TypeVerb
Rootकथय्
FormFuture (Simple Future), First, Singular, Parasmaipada
नमस्कृत्यhaving bowed / after saluting
नमस्कृत्य:
TypeVerb
Rootनमस्-कृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active sense
स्वयम्भुवेto the Self-existent (Brahmā)
स्वयम्भुवे:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्वयम्भू
FormMasculine, Dative, Singular
सुरादीनाम्of the gods and others
सुरादीनाम्:
TypeNoun
Rootसुर-आदि
FormMasculine, Genitive, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
सम्यक्properly / correctly
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
लोकानाम्of the worlds / beings
लोकानाम्:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रभवाप्ययम्origin and dissolution
प्रभवाप्ययम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभव-अप्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes