Shloka 42
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
भीमसेनोग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा । गोपतिर्धतराष्ट्रश्न सूर्यवर्चाश्न सप्तम:,राजन! भीमसेन, उग्रसेन, सुपर्ण, वरुण, गोपति, धुृतराष्ट्र, सातवें सूर्यवर्चा, सत्यवाक्, अर्करर्ण, विख्यात प्रयुत, भीम, सर्वज्ञ और जितेन्द्रिय चित्ररथ, शालिशिरा, चौदहवें पर्जन्य, पंद्रहवें कलि और सोलहवें नारद--से सब देवगन्धर्व जातिवाले सोलह पुत्र मुनिके गर्भसे उत्पन्न कहे गये हैं
vaiśampāyana uvāca |
bhīmasenograsenau ca suparṇo varuṇas tathā |
gopatir dhṛtarāṣṭraś ca sūryavarcāś ca saptamaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: «Bhīmasena und Ugrasena; Suparṇa und Varuṇa; Gopati und Dhṛtarāṣṭra; und als Siebter Sūryavarcā — dies sind die Namen, die aufgezählt werden.» Im Zusammenhang ist der Vers Teil eines genealogischen Katalogs, der die anerkannten Ursprünge und Identitäten bedeutender Wesen betont; solche Listen im Mahābhārata bekräftigen die moralische Vorstellung, dass Abstammung, Gelübde und ererbte Neigungen das Dharma und die sozialen Pflichten prägen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse’s core function is genealogical enumeration: it underscores that individuals are situated within recognized lines and identities. In the Mahābhārata’s ethical frame, such lineage-lists support dharma by clarifying social roles, inherited obligations, and the reputational weight carried by names and origins.
Vaiśampāyana continues a structured list of named figures, marking their order (e.g., 'the seventh'). This is part of a broader catalogue within Ādi Parva that records origins and notable descendants, anchoring later events in an established mytho-historical genealogy.