Shloka 46
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
मन्मथाभिपरीतात्मा नापश्यद् गिरिकां तदा । अपश्यन् कामसंतप्तश्नरमाणो यदृच्छया,यह उद्दीपन-सामग्री पाकर राजाका हृदय कामवेदनासे पीड़ित हो उठा। उस समय उन्हें अपनी रानी गिरिकाका दर्शन नहीं हुआ। उसे न देखकर कामाग्निसे संतप्त हो वे इच्छानुसार इधर-उधर घूमने लगे
manmathābhiparītātmā nāpaśyad girikāṁ tadā | apaśyan kāmasaṁtaptas caramāṇo yadṛcchayā ||
Vaiśampāyana sprach: Vom Liebesgott Manmatha überwältigt, erblickte der König Girikā zu jener Zeit nicht. Da er sie nicht sah und vom Begehren versengt war, irrte er umher, wohin ihn der Zufall führte.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked desire can dominate the mind, cloud perception, and drive restless, purposeless action—an implicit ethical warning about the need for self-control.
The king, inflamed by passion (as if seized by Manmatha), fails to find or see Queen Girikā and, distressed by desire, roams about aimlessly.