Shloka 466
Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61
व्यवसायसहायस्य विष्णो: शत्रुवधेष्विव । तत्पश्चात् कुन्तीकुमार अर्जुनने खाण्डवप्रस्थमें भगवान् वासुदेवके साथ रहकर अग्निदेवको तृप्त किया। नृपश्रेष्ठ जनमेजय! भगवान् श्रीकृष्णका साथ होनेसे अर्जुनको इस कार्यमें ठीक उसी तरह अधिक परिश्रम या भारका अनुभव नहीं हुआ, जैसे दृढ़ निश्चयको सहायक बनाकर देवशत्रुओंका वध करते समय भगवान् विष्णुको भार या परिश्रमकी प्रतीति नहीं होती है
vyavasāyasahāyasya viṣṇoḥ śatruvadheṣv iva | tatpaścāt kuntīkumarārjunena khāṇḍavaprasthaṃ bhagavatā vāsudevena saha sthitvā agnidevaḥ tṛptaḥ | nṛpaśreṣṭha janamejaya! bhagavataḥ śrīkṛṣṇasya sāhāyyena arjunasyāsmin kārye na tathādhikaḥ pariśramo vā bhāro ’nubhūtaḥ, yathā dṛḍhaniścayaṃ sahāyaṃ kṛtvā devaśatrūṇāṃ vadhe bhagavato viṣṇoḥ bhāraḥ pariśramo vā na pratīyate ||
Vaiśampāyana sprach: Danach befriedigte Arjuna, der Sohn der Kuntī, der in Khāṇḍavaprastha zusammen mit dem erhabenen Vāsudeva weilte, den Feuergott Agni. O Janamejaya, bester der Könige! Weil Śrī Kṛṣṇa an seiner Seite stand, empfand Arjuna in diesem Werk weder übermäßige Mühe noch drückende Last—so wie auch Herr Viṣṇu, gestützt von unbeirrbarer Entschlossenheit, keine Bürde und keine Ermattung verspürt, wenn er die Feinde der Götter erschlägt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast resolve (vyavasāya) and righteous companionship—here symbolized by Kṛṣṇa’s support—remove the felt weight of difficult action. The verse frames ethical effort as becoming ‘light’ when aligned with dharma and sustained by unwavering purpose.
After settling at Khāṇḍavaprastha, Arjuna, together with Kṛṣṇa (Vāsudeva), performs an act that satisfies Agni. The narrator explains that Arjuna did not experience great strain because Kṛṣṇa was with him, likening it to Viṣṇu’s effortless slaying of divine foes when supported by firm resolve.