Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

आदि पर्व — अध्याय ५५: पाण्डव-कौरववैरस्य संक्षेपवृत्तान्तः

Synopsis of the Pāṇḍava–Kaurava Estrangement

यमस्य यज्ञो हरिमेधसश्न यथा यज्ञो रन्तिदेवस्य राज्ञ: | तथा यज्ञोडयं तव भारताग्रय पारिक्षित स्वस्ति नोअस्तु प्रियेभ्य:,जनमेजय! यमराजका यज्ञ, हरिमेधाका यज्ञ तथा राजा रन्तिदेवका यज्ञ जिस प्रकार श्रेष्ठ गुणोंसे सम्पन्न था, वैसे ही तुम्हारा यह यज्ञ है। हमारे प्रियजनोंका कल्याण हो

āstīka uvāca | yamasya yajño harimedhasaś ca yathā yajño rantidevasya rājñaḥ | tathā yajño ’yaṃ tava bhāratāgrya pārīkṣita svasti no ’stu priyebhyaḥ janamejaya ||

Āstīka sprach: „Wie das Opfer Yamas, wie das Harimedha-Opfer, und wie das Opfer König Rantidevas wegen seiner Vortrefflichkeit gerühmt wurde—so ist auch dieses dein Opfer, o Vornehmster unter den Bhāratas, Nachkomme des Parīkṣit. O Janamejaya, Wohlergehen sei uns und unseren Lieben.“

यमस्यof Yama
यमस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Genitive, Singular
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिमेधसःof Harimedha
हरिमेधसः:
Sambandha
TypeNoun
Rootहरिमेध
FormMasculine, Genitive, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
रन्तिदेवस्यof Rantideva
रन्तिदेवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootरन्तिदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Visheshana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
भारताग्र्यO best of the Bharatas
भारताग्र्य:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभारताग्र्य
FormMasculine, Vocative, Singular
पारिक्षितO Parikshit
पारिक्षित:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपारिक्षित
FormMasculine, Vocative, Singular
स्वस्तिwell-being; auspiciousness
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
नःto us/for us
नः:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Plural
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative, Third, Singular
प्रियेभ्यःfor (our) dear ones
प्रियेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootप्रिय
FormMasculine, Dative, Plural
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
Sambodhana
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular

आस्तीक उवाच

Ā
Āstīka
Y
Yama
H
Harimedha (yajña)
R
Rantideva
J
Janamejaya
P
Parīkṣit
B
Bhāratas

Educational Q&A

The verse frames ritual power within an ethical horizon: a king’s sacrifice is praised not merely for grandeur but for its alignment with auspiciousness and the welfare of people—‘svasti’ for oneself and one’s loved ones—echoing the dharmic ideal that public acts should culminate in well-being rather than harm.

Āstīka addresses King Janamejaya during the great sacrificial setting, offering a formal benediction and elevating Janamejaya’s rite by comparing it to celebrated sacrifices associated with Yama, Harimedha, and King Rantideva, while invoking auspicious welfare for those dear to them.