Shloka 10
आदि पर्व — अध्याय ५५: पाण्डव-कौरववैरस्य संक्षेपवृत्तान्तः
Synopsis of the Pāṇḍava–Kaurava Estrangement
विभावसश्षित्र भानुर्महात्मा हिरण्यरेता हुतभुक् कृष्णवर्त्मा । प्रदक्षिणावर्त शिख: प्रदीप्तो हव्यं तवेदं हुतभुग् वष्टि देव:,जो विभावसु, चित्रभानु, महात्मा, हिरण्यरेता, हविष्यभोजी तथा कृष्णवर्त्मा कहलाते हैं, वे अग्निदेव तुम्हारे इस यज्ञमें दक्षिणावर्त शिखाओंसे प्रज्वलित हो दी हुई आहुतिको भोग लगाते हुए तुम्हारे इस हविष्यकी सदा इच्छा रखते हैं
Vibhāvasuś citrabhānur mahātmā hiraṇyaretā hutabhuk kṛṣṇavartmā | pradakṣiṇāvartaśikhaḥ pradīpto havyaṃ tavedaṃ hutabhug vaṣṭi devaḥ ||
Āstīka sprach: „Agni — das göttliche Feuer — bekannt unter Namen wie Vibhāvasu, Citrabhānu, Mahātmā, Hiraṇyaretas, Hutabhuk und Kṛṣṇavartman, lodert nun mit nach rechts sich kräuselnden Flammen, während er die glückverheißende Umkreisung vollzieht. Er nimmt diese deine Opfergabe an und verzehrt sie, stets verlangend nach dem Opferanteil, der rechtmäßig dargebracht wird.“
आस्तीक उवाच
Educational Q&A
Rightly performed sacrifice is portrayed as a dharmic act: when offerings are made according to proper form and intention, Agni—mediator between humans and gods—accepts them. The verse emphasizes auspicious order (rightward movement) and reverent address through divine epithets.
Āstīka describes Agni’s presence at the rite: the fire is blazing with auspicious right-turning flames and is consuming the offered havya. By naming Agni with multiple traditional titles, he affirms that the oblation has been received and that the ritual is proceeding effectively.