Shloka 14
Jaratkāru’s Marital Compact and Departure (जरत्कारु–जरत्कारुणी संवादः)
Devanagari script
विप्रशापाभिभूते च क्षीणायुषि नराधिपे । घटमानस्य ते विप्र सिद्धि: संशयिता भवेत्,“विप्रवर! महाराज परीक्षित् ब्राह्मणके शापसे तिरस्कृत हैं और उनकी आयु भी समाप्त हो चली है। ऐसी दशामें उन्हें जिलानेके लिये चेष्टा करनेपर तुम्हें सिद्धि प्राप्त होगी, इसमें संदेह है
Translation
„O erhabenster Brahmane! Der Großkönig Parīkṣit ist von einem Brahmanenfluch niedergezwungen, und seine Lebenszeit ist nahezu erschöpft. In solcher Lage wäre selbst bei deinem Bemühen, ihn wieder zum Leben zu bringen, dein Erfolg zweifelhaft.“
Word by Word
विप्रशापाभिभूतेin/when (he is) overpowered by a Brahmin's curse
विप्रशापाभिभूते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविप्र-शाप-अभिभूत
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
क्षीणायुषिin/when (his) lifespan is diminished
क्षीणायुषि:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootक्षीण-आयुस्
FormMasculine, Locative, Singular
नराधिपेin/with regard to the king
नराधिपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Locative, Singular
घटमानस्यof (you) striving/endeavoring
घटमानस्य:
Karta
TypeVerb
Rootघट्
FormPresent (Shatru/Śatṛ participle), Singular, Masculine, Genitive
तेof you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
विप्रO Brahmin
विप्र:
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Vocative, Singular
सिद्धिःsuccess/accomplishment
सिद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
संशयिताdoubtful/uncertain
संशयिता:
TypeAdjective
Rootसंशयित
FormFeminine, Nominative, Singular
भवेत्might be / would become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
Speaker
काश्यप उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes