Shloka 1
अध्याय ३५ — वासुकिचिन्ता-शमनम्
Vāsuki’s Anxiety and Brahmā’s Confirmation
Devanagari script
ऑपन--माजल छा जि पज्चत्रिशो< ध्याय: मुख्य-मुख्य नागोंके नाम शौनक उवाच भुजजड़मानां शापस्य मात्रा चैव सुतेन च । विनतायास्त्वया प्रोक्ते कारणं सूतनन्दन,शौनकजीने कहा--सूतनन्दन! सर्पोको उनकी मातासे और विनता देवीको उनके पुत्रसे जो शाप प्राप्त हुआ था, उसका कारण आपने बता दिया
Translation
Śaunaka sprach: „O Sohn des Sūta! Du hast bereits den Grund für den Fluch dargelegt, den die Nāgas von ihrer Mutter empfingen, und auch den Grund für den Fluch, den die Göttin Vinatā von ihrem Sohn empfing.“
Word by Word
शौनकःShaunaka
शौनकः:
Karta
TypeNoun
Rootशौनक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
भुजगानाम्of the serpents
भुजगानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Genitive, Plural
शापस्यof the curse
शापस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशाप
FormMasculine, Genitive, Singular
मात्राby the mother
मात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सुतेनby the son
सुतेन:
Karana
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विनतायाःof Vinatā
विनतायाः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविनता
FormFeminine, Genitive, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
प्रोक्तेwhen (it was) told/said
प्रोक्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-वच्
FormPast Passive Participle, Neuter, Locative, Singular
कारणम्the cause
कारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Accusative, Singular
सूतनन्दनO son of the Sūta (charioteer)
सूतनन्दन:
TypeNoun
Rootसूत-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes