Shloka 21
अध्याय ३४ — एलापत्रस्योपदेशः
Elāpatra’s Counsel on the Nāgas’ Deliverance
अथागतास्तमुददेशं सर्पा: सोमार्थिनस्तदा । सस््नाताश्न कृतजप्याश्च प्रह्ष्ा: कृतमंगला:,इसके अनन्तर अमृत पीनेकी इच्छावाले सर्प स्नान, जप और मंगल-कार्य करके प्रसन्नतापूर्वक उस स्थानपर आये, जहाँ कुशके आसनपर अमृत रखा गया था। आनेपर उन्हें मालूम हुआ कि कोई उसे हर ले गया। तब सर्पोने यह सोचकर संतोष किया कि यह हमारे कपटपूर्ण बर्तावका बदला है
athāgatās tam uddeśaṁ sarpāḥ somārthinas tadā | sasnātāś ca kṛtajapyāś ca prahṛṣṭāḥ kṛtamaṅgalāḥ ||
Da kamen die Schlangen, nach Soma (dem Nektar der Unsterblichkeit) verlangend, an eben jenen Ort. Nachdem sie gebadet, ihre Rezitationen vollzogen und die glückverheißenden Riten abgeschlossen hatten, trafen sie voller Frohsinn ein—nur um zu finden, dass der Nektar, auf einem Sitz aus Kuśa-Gras niedergelegt, fortgetragen worden war. Als sie dies erkannten, fügten sie sich in den Verlust und sahen darin die angemessene Folge ihres eigenen trügerischen Handelns.
शक्र उवाच
Educational Q&A
Ritual purity and auspicious acts do not override moral causality: deceit invites a corresponding consequence. The serpents’ acceptance of the loss underscores the Mahābhārata’s emphasis that outcomes align with one’s conduct (karma and ethical reciprocity).
The serpents, eager to obtain the nectar/Soma, arrive at the designated place after bathing and performing japa and auspicious rites. They discover the nectar has already been taken away, and they interpret this loss as the return for their own earlier trickery.