HomeMahabharataAdi ParvaAdhyaya 3Shloka 182
Previous Verse
Next Verse

Shloka 182

Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)

राजर्षिवंशगोप्तारममरप्रतिमं नृपम्‌ । यियासुं काश्यपं चैव न्यवर्तयत पापकृत्‌,वे महाराज परीक्षित्‌ राजर्षियोंके वंशकी रक्षा करनेवाले और देवताओंके समान तेजस्वी थे, काश्यप नामक एक ब्राह्मण आपके पिताकी रक्षा करनेके लिये उनके पास आना चाहते थे, किंतु उस पापाचारीने उन्हें लौटा दिया

rājarṣivaṃśagoptāram amarapratimaṃ nṛpam | yiyāsuṃ kāśyapaṃ caiva nyavartayata pāpakṛt ||

Jener König—Hüter der Linie der Königs-ṛṣi und strahlend wie die Götter—sollte vom Brahmanen Kāśyapa geschützt werden, der sich auf dem Weg zu ihm befand. Doch der sündige Übeltäter wies Kāśyapa zurück und vereitelte damit die Hilfe, die den König und das Dharma der Dynastie hätte bewahren können.

राजर्षि-वंश-गोप्तारम्protector of the lineage of royal sages
राजर्षि-वंश-गोप्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोप्तृ (from धातु √गुप्/√गोप् 'to protect')
FormMasculine, Accusative, Singular
अमर-प्रतिमम्comparable to the immortals (gods)
अमर-प्रतिमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रतिम (pratipadika)
FormMasculine, Accusative, Singular
नृपम्king
नृपम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृप (pratipadika)
FormMasculine, Accusative, Singular
यियासुम्wishing to go / intending to come
यियासुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयियासु (desiderative from धातु √या 'to go')
FormMasculine, Accusative, Singular
काश्यपम्Kāśyapa
काश्यपम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाश्यप (pratipadika)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
न्यवर्तयत्turned back / sent away
न्यवर्तयत्:
TypeVerb
Rootधातु √वृत् (causative √वर्तय्) with उपसर्ग नि-
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पापकृत्the evil-doer / sinner
पापकृत्:
Karta
TypeNoun
Rootपापकृत् (pratipadika; कृत् from √कृ 'to do')
FormMasculine, Nominative, Singular

उत्तड़क उवाच

U
Uttaṅka
K
Kāśyapa (brāhmaṇa)
K
King (Parīkṣit’s father, i.e., Abhimanyu)
P
Parīkṣit