Shloka 14
सृष्टवा लोकांस्त्रीनिमान् हव्यवाह काले प्राप्ते पचसि पुनः समिद्ध: । त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति- स्त्वमेवाग्ने भवसि पुनः प्रतिष्ठा,हव्यवाह! आप इन तीनों लोकोंकी सृष्टि करके प्रलयकाल आनेपर पुन: प्रज्वलित हो इन सबका संहार कर देते हैं। अतः अग्ने! आप सम्पूर्ण जगतके उत्पत्तिस्थान हैं और आप ही इसके लयस्थान भी हैं
sṛṣṭvā lokāṃs trīn imān havyavāha kāle prāpte pacasi punaḥ samiddhaḥ | tvaṃ sarvasya bhuvanasya prasūtis tvam evāgne bhavasi punaḥ pratiṣṭhā, havyavāha ||
Stambhamitra sprach: „O Havyavāha, nachdem du diese drei Welten erschaffen hast, entflammst du, wenn die Zeit der Auflösung kommt, von neuem und verzehrst sie. Darum, o Agni, bist du der Ursprung, aus dem das ganze All geboren wird, und du allein wirst wieder zu seiner letzten Stätte — zu seiner Auflösung und seinem Ende.“
स्तम्बमित्र उवाच
Educational Q&A
Agni is praised as both the origin (prasūti) and the end/support (pratiṣṭhā) of the cosmos: the same divine principle that enables creation also brings about dissolution at the proper time.
The speaker, Stambhamitra, addresses Agni with a hymn-like statement, describing Fire’s cosmic role: after creating the three worlds, Agni becomes kindled at the time of pralaya and consumes them, thus functioning as both creator and destroyer.