Shloka 4
उत्पातनादशब्देन त्रासिता इव च स्थिता: । ते वन॑ प्रसमीक्ष्याथ दह्ममानमनेकधा,कृष्णमशभ्युद्यतास्त्रं च नादं मुमुचुरुल्बणम् | उन्होंने उस जलते हुए वनको और मारनेके लिये अस्त्र उठाये हुए श्रीकृष्ण तथा अर्जुनको देखा। उत्पात और आर्तनादके शब्दसे उस वनमें खड़े हुए वे सभी प्राणी संत्रस्त- से हो उठे थे। उस वनको अनेक प्रकारसे दग्ध होते देख और अस्त्र उठाये हुए श्रीकृष्णपर दृष्टि डाल भयानक आर्तनाद करने लगे
utpātanādaśabdena trāsitā iva ca sthitāḥ | te vanaṃ prasmīkṣyātha dahyamānam anekadhā kṛṣṇam abhyudyatāstraṃ ca nādaṃ mumucur ulbaṇam ||
Vaiśampāyana sprach: Vom unheilvollen Lärm und den Schreien erschreckt, standen die Kreaturen da, als wären sie betäubt. Dann, als sie den Wald auf vielerlei Weise brennen sahen und Kṛṣṇa mit erhobener Waffe erblickten, stießen sie ein grauenvolles Wehklagen aus. Die Szene betont, dass Gewalt und Feuersbrunst Furcht unterschiedslos unter den Unschuldigen verbreiten, selbst wenn sie einem größeren heroischen Zweck dienen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical shadow of heroic action: when great deeds involve destruction, fear and suffering spread to those without agency (the forest creatures). It invites reflection on responsibility, proportionality, and the unseen cost of power.
As the forest burns, the animals and beings within it, shaken by ominous sounds and cries, look around, see the blaze and Kṛṣṇa standing with weapon raised, and respond with a terrifying collective wail.