Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

खाण्डवदाहोत्तर-वरप्रदानम्

Boons after the Khāṇḍava Burning

कांश्रिदुत्पततः पार्थ: शरै: संछिद्य खण्डश: । पातयामास विहगान्‌ प्रदीप्ते वसुरेतसि,अर्जुनने कितने ही उड़ते हुए पक्षियोंको अपने बाणोंसे टुकड़े-टुकड़े करके प्रज्वलित आगमें झोंक दिया

kāṁś cid utpatataḥ pārthaḥ śaraiḥ saṁchidya khaṇḍaśaḥ | pātayāmāsa vihagān pradīpte vasuretasi ||

Vaiśampāyana sprach: Arjuna, der Sohn der Pṛthā, streckte viele Vögel im Flug nieder, zerschnitt sie mit seinen Pfeilen in Stücke und ließ sie in das lodernde Feuer stürzen.

कांश्चित्some (certain ones)
कांश्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Accusative, Plural
उत्पततःflying up / taking flight
उत्पततः:
Karma
TypeVerb
Rootउत्-पत्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Plural
पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
संछिद्यhaving cut / after cutting
संछिद्य:
TypeVerb
Rootसम्-छिद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), true
खण्डशःinto pieces, piece by piece
खण्डशः:
TypeIndeclinable
Rootखण्डशस्
Formtrue
पातयामासcaused to fall / threw down
पातयामास:
TypeVerb
Rootपत् (causative: पातय-)
Formलिट् (periphrastic perfect), Third, Singular, Parasmaipada
विहगान्birds
विहगान्:
Karma
TypeNoun
Rootविहग
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रदीप्तेin the blazing (one)
प्रदीप्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्र-दीप् (ppp: प्रदीप्त)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Neuter, Locative, Singular
वसुरेतसिin the fire (having Vasus as its essence/seed; i.e., blazing fire)
वसुरेतसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवसुरेतस्
FormNeuter, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna (Pārtha)
A
arrows (śara)
B
birds (vihaga)
F
fire (vasuretasi)

Educational Q&A

The verse highlights extraordinary capability and control in action, while implicitly raising the dharmic question of restraint: great power, especially martial power, demands ethical discernment about when and upon whom it is exercised.

Vaiśampāyana describes Arjuna shooting at birds in flight, cutting them into pieces with arrows and making them fall into a blazing fire—an image emphasizing his unmatched archery amid a dangerous, fire-filled setting.