Shloka 218
Khāṇḍava-dāha: Indra’s Countermeasures and the Nāga Aśvasena’s Escape (आदि पर्व, अध्याय २१८)
(भीमसेनस्तु तच्छुत्वा कृतकृत्यो5 भ्यमन्यत । इत्येवं मनुजै: सार्थमुक्त्वा प्रीतिमुपेयिवान् ।।) भीमसेन यह समाचार सुनकर अपनेको कृतकृत्य मानने लगे और दूसरे लोगोंके साथ ये बातें करके उनको बड़ी प्रसन्नता हुई। इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सुभद्राहरणपर्वणि युधिष्टिरानुज्ञायामष्टादशाधिकद्विशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत युभद्राहरणपर्वनें युधिष्ठिरकी आज्ञासम्बन्धी दो सौ अठारहवाँ अध्याय पूरा हुआ
bhīmasenas tu tac chrutvā kṛtakṛtyo ’bhyamanyata | ityevaṁ manujaiḥ sārtham uktvā prītim upeyivān ||
Als Bhīmasena diesen Bericht vernahm, hielt er sein Vorhaben für vollbracht. Nachdem er so im Kreis der anderen gesprochen hatte, wurde er von großer Freude erfüllt—denn seine Genugtuung entsprang dem Gefühl, dass die beabsichtigte Pflicht getan und vor der Gemeinschaft bekräftigt worden war.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical idea of kṛtakṛtyatā—inner peace that comes from completing what is right and necessary. Satisfaction is portrayed not as mere pleasure, but as the calm joy that follows fulfilled responsibility, especially when one’s actions are aligned with accepted duty and acknowledged among others.
Bhīmasena hears a piece of news (a report of events just concluded). On hearing it, he feels his objective has been achieved. He then speaks about it with the others present, and the situation resolves into shared relief and happiness.