Shloka 39
धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना
Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas
ददृशुस्तं महीपालमयोध्यावासिनो जना: । पुरोहितेन सहितं दिवाकरमिवोदितम्,बहुत वर्षोंके बाद राजाने उस पुण्यमयी नगरीमें प्रसिद्ध महर्षि वसिष्ठके साथ प्रवेश किया। अयोध्या-वासी लोगोंने पुरोहितके साथ आये हुए राजा कल्माष-पादका उसी प्रकार दर्शन किया, जैसे (प्रातःकाल) प्रजा उदित हुए भगवान् सूर्यका दर्शन करती है
dadṛśus taṁ mahīpālam ayodhyāvāsino janāḥ | purohitena sahitaṁ divākaram ivoditam ||
Die Bewohner Ayodhyās erblickten jenen König, begleitet von seinem Hauspriester, wie man die Sonne erblickt, wenn sie aufgegangen ist. Das Bild vermittelt die nach langer Abwesenheit wiedergewonnene Sichtbarkeit und Autorität des Herrschers, und die Gegenwart des Priesters betont, dass königliche Macht mit heiligem Rat und Dharma im Einklang stehen soll.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse suggests that a king’s legitimacy and beneficent presence should shine publicly like the rising sun, and that his rule is ideally guided by the purohita—symbolizing governance aligned with dharma rather than mere force.
The residents of Ayodhyā see the king arriving together with his royal priest; the poet compares their sight of him to people seeing the sun at sunrise, emphasizing a moment of renewed appearance and auspicious return.