Shloka 24
धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना
Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas
Devanagari script
राजा कल्माषपादो<थयं वीर्यवान् प्रथितो भुवि | स एषो<5स्मिन् वनोद्देशे निवसत्यतिभीषण:,ये भूमण्डलमें विख्यात पराक्रमी राजा कल्माषपाद हैं। ये ही इस वनमें अत्यन्त भीषण रूप धारण करके रहते हैं
Transliteration
rājā kalmāṣapādo 'thāyaṃ vīryavān prathito bhuvi | sa eṣo 'smin vanoddeśe nivasaty atibhīṣaṇaḥ ||
Translation
Vasiṣṭha sprach: „Dies ist jener berühmte und tapfere König Kalmāṣapāda, auf der ganzen Erde gerühmt. Er weilt in diesem Waldgebiet und hat eine überaus schreckliche Gestalt angenommen.“
Word by Word
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कल्माषपादःKalmāṣapāda (the king named so)
कल्माषपादः:
Karta
TypeNoun
Rootकल्माषपाद
FormMasculine, Nominative, Singular
अथnow/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अयम्this (one)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्यवान्mighty/possessing valor
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथितःrenowned
प्रथितः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रथित
FormMasculine, Nominative, Singular
भुविon earth/in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis very one
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वन-उद्देशेin a region/part of the forest
वन-उद्देशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवनोद्देश
FormMasculine, Locative, Singular
निवसतिdwells/lives
निवसति:
TypeVerb
Rootनि-√वस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
अति-भीषणःvery terrible
अति-भीषणः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिभीषण
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Characters & Entities
व
वसिष्ठ (Vasiṣṭha)क
कल्माषपाद (Kalmāṣapāda)व
वनोद्देश (forest tract/region)Sandhi Notes