Shloka 17
धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना
Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas
ततः प्रतिनिवृत्त: स तया वध्वा सहानघ । कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने,अनघ! तब वे अपनी पुत्रवधूके साथ आश्रमकी ओर लौटने लगे। इतनेमें ही मुनिने निर्जन वनमें बैठे हुए राजा कल्माषपादको देखा
tataḥ pratinivṛttaḥ sa tayā vadhvā sahānagha | kalmāṣapādam āsīnaṃ dadarśa vijane vane ||
Dann kehrte er um und zog mit jener makellosen Schwiegertochter weiter; da erblickte er König Kalmāṣapāda, der in einem einsamen, verlassenen Wald saß. Das Bild kündigt eine bevorstehende moralische Begegnung an: ein Herrscher, in der Wildnis isoliert, wird einer asketischen Hausgemeinschaft begegnen, die zum Āśrama zurückkehrt—ein Schnittpunkt, an dem Selbstbeherrschung, Pflicht (Dharma) und die Folgen früheren Handelns geprüft werden.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic test: when worldly power (a king) is found isolated in the forest, the meeting with an ascetic household invites reflection on restraint, right conduct, and how prior actions can lead to solitude and vulnerability.
The returning party, accompanied by a daughter-in-law, comes upon King Kalmāṣapāda sitting alone in a deserted forest, setting up the next development in the episode involving the king and the ascetic setting.