Shloka 38
द्रौपदी-स्वयंवर-प्रारम्भः
Commencement of Draupadī’s Svayaṃvara
ततः स नृपतिश्रेष्ठो रक्षसापद्वतेन्द्रिय: । उवाच शर्ति तं दृष्टवा न चिरादिव भारत,भारत! राक्षसने राजाके मन और इन्द्रियोंको काबूमें कर लिया था, अतः उन नृपश्रष्ठने कुछ ही दिनों बाद उक्त शक्ति मुनिको अपने सामने देखकर कहा--
tataḥ sa nṛpatiśreṣṭho rakṣasāpadvatendriyaḥ | uvāca śarti taṃ dṛṣṭvā na cirādiva bhārata ||
Daraufhin sprach jener vortrefflichste König — o Bhārata — dessen Geist und Sinne von der Gefahr des Rākṣasa beherrscht waren, als er Śarti nach kurzer Zeit wieder vor sich sah.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds indriya-nigraha (restraint of the senses) as a kingly virtue: in the midst of danger, composure and self-mastery are prerequisites for dharmic speech and decision-making.
After a rākṣasa-related crisis, the foremost king regains control of mind and senses; soon afterward, on seeing Śarti before him, he begins to speak—marking a transition to the king’s response or instruction.