Shloka 11
द्रौपदी-स्वयंवर-प्रारम्भः
Commencement of Draupadī’s Svayaṃvara
अमुज्चन्तं तु पन्थानं तमृषिं नृपसत्तम: । जघान कशया मोहात् तदा राक्षसवन्मुनिम्,ऋषि तो धर्मके मार्गमें स्थित थे, अतः वे रास्ता छोड़कर नहीं हटे। उधर राजा भी मान और क्रोधके वशीभूत हो मुनिके मार्गसे इधर-उधर नहीं हट सके। राजाओंमें श्रेष्ठ कल्माषपादने मार्ग न छोड़नेवाले शक्ति मुनिके ऊपर मोह-वश राक्षसकी भाँति कोड़ेसे आघात किया
amujcantaṃ tu panthānaṃ tam ṛṣiṃ nṛpasattamaḥ | jaghāna kaśayā mohāt tadā rākṣasavan munim ||
Als der Weise den Weg nicht verlassen wollte, schlug der beste der Könige—in jenem Augenblick von Verblendung ergriffen—den Rishi mit einer Peitsche und benahm sich wie ein Rākṣasa. Die Begebenheit zeigt, wie Stolz und Zorn königliche Mäßigung verdunkeln und zur Gewalt gegen einen dharmatreuen Asketen führen können.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
Even a powerful ruler can fall from dharma when overcome by moha (delusion), māna (pride), and krodha (anger). The verse condemns violence against a dharma-abiding sage and implies that true nobility lies in restraint and reverence for ascetic virtue.
A sage remains on the path and does not yield. The king, instead of restraining himself, strikes the sage with a whip, acting 'like a rākṣasa.' This act sets the moral and narrative tension that follows in the Kalmāṣapāda–Śakti episode.