Shloka 40
और्वकृत-क्रोधाग्नि-निग्रहः
Aurva’s Containment of the Wrath-Fire
दृष्टवैव चारुवदने चन्द्रात् कान्ततरं तव । वदन पद्मपत्राक्ष॑ मां मथ्नातीव मन्मथ:,'सुमुखि! जबसे मैंने चन्द्रमासे भी बढ़कर कमनीय एवं कमलदलके समान विशाल नेत्रोंसे युक्त तुम्हारे मुखका दर्शन किया है, तभीसे मनन््मथ मुझे मथ-सा रहा है”
dṛṣṭvaiva cāruvadane candrāt kāntataraṃ tava | vadana padmapatrākṣa māṃ mathnātīva manmathaḥ |
Der Gandharva sprach: „O du mit dem lieblichen Antlitz — dein Gesicht ist strahlender als der Mond. Seit dem Augenblick, da ich es erblickte, mit Augen weit wie Lotusblätter, wühlt Kāma, der Gott des Begehrens, mein Herz auf, als rührte er es mit einem Quirl.“
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how sensory attraction can overpower the mind, personified as Manmatha ‘churning’ the heart. In Mahābhārata’s ethical frame, such desire is a force that must be recognized and governed by restraint and dharma, especially when it pressures another person through flattering speech.
A Gandharva addresses a woman with ornate praise—her face outshines the moon and her eyes resemble lotus petals—confessing that the god of love has stirred him intensely since seeing her. It functions as a persuasive, romantic appeal within the episode’s dialogue.