Shloka 2
Amṛta-Pāna, Rāhu’s Detection, and the Sudarśana Intervention (अमृतपान-राहुप्रकाशन-सुदर्शनप्रयोगः)
यं तं देवगणा: सर्वे हृष्टरूपमपूजयन् | मध्यमानेअमृते जातमश्चवरत्नमनुत्तमम्,उग्रश्रवाजी कहते हैं--तपोधन! इसी समय कद्रू और विनता दोनों बहनें एक साथ ही घूमनेके लिये निकलीं। उस समय उन्होंने उच्चै:श्रवा नामक घोड़ेको निकटसे जाते देखा। वह परम उत्तम अश्वरत्न अमृतके लिये समुद्रका मन्थन करते समय प्रकट हुआ था। उसमें अमोघ बल था। वह संसारके समस्त अअभ्रोंमें श्रेष्ठ, उत्तम गुणोंसे युक्त, सुन्दर, अजर, दिव्य एवं सम्पूर्ण शुभ लक्षणोंसे संयुक्त था। उसके अंग बड़े हृष्ट-पुष्ट थे। सम्पूर्ण देवताओंने उसकी भूरि-भूरि प्रशंसा की थी
śaunaka uvāca | yaṃ taṃ devagaṇāḥ sarve hṛṣṭarūpam apūjayan | mathyamāne 'mṛte jātaṃ aśvaratnam anuttamam ||
Śaunaka sprach: „Jenes Pferd—das alle Scharen der Götter ehrten, strahlend und herrlich von Gestalt—war das unübertreffliche Juwel unter den Rossen, geboren, als der Ozean um des Nektars willen gequirlt wurde. Sein Hervortreten wird hier erinnert, um es als göttlich beglaubigtes Wunder zu kennzeichnen, der Verehrung würdig und dazu bestimmt, Anlass zu einem sittlichen Wettstreit um Wahrhaftigkeit und Selbstzucht zu werden.“
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds reverence for what is divinely manifested and hints at dharma through context: extraordinary gifts and powers become tests of conduct—how one speaks truth, keeps vows, and restrains desire when confronted with coveted marvels.
Śaunaka identifies the celebrated divine horse—honored by all the gods—as the unsurpassed horse-jewel that arose during the churning of the Ocean for nectar, setting up the later episode in which this horse becomes central to a dispute and its ethical consequences.