Shloka 4
Kuntī–Brāhmaṇa Saṃvāda on Atithi-dharma and Crisis Strategy (Ādi Parva 149)
ततः प्रवासितो विद्वान् विदुरेण नरस्तदा । पार्थानां दर्शयामास मनोमारुतगामिनीम्,परम बुद्धिमान् महात्मा विदुरको गुप्तचरद्वारा उस पापासक्त पुरोचनकी चेष्टाओंका भी पता चल गया था। इसीलिये उन्होंने उस समय उस बुद्धिमान् मनुष्यको वहाँ भेजा था। उसने मन और वायुके समान वेगसे चलनेवाली एक नाव पाण्डवोंको दिखायी, जो सब प्रकारसे हवाका वेग सहनेमें समर्थ और ध्वजा-पताकाओंसे सुशोभित थी। उस नौकाको चलानेके लिये यन्त्र लगाया गया था। वह नाव गंगाजीके पावन तटपर विद्यमान थी और उसे विश्वासी मनुष्योंने बनाकर तैयार किया था
tataḥ pravāsito vidvān vidureṇa naras tadā | pārthānāṃ darśayāmāsa manomārutagāminīm ||
Daraufhin zeigte damals ein weiser Mann—auf Viduras Weisung entsandt—den Pārthas ein Boot, schnell wie Geist und Wind. Die Begebenheit hebt Viduras wachsamen, vom Dharma geleiteten Schutz hervor: Durch diskrete Kundschaft hatte er Purocanas finstere Absichten erkannt und deshalb den Pāṇḍavas einen sicheren Weg zur Flucht bereitet.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld not only by courage but also by prudent foresight: Vidura, acting ethically and discreetly, uses intelligence and careful planning to protect the innocent from a hidden, adharma-driven threat.
A wise agent, dispatched by Vidura, reveals to the Pāṇḍavas a very swift boat—arranged as part of a secret escape plan—after Vidura has learned of Purocana’s dangerous intentions.