Shloka 8
आदि पर्व — अध्याय 148: कुन्ती–ब्राह्मणसंवादः (दुःखमूल-प्रश्नः) / Kuntī and the Brahmin: Inquiry into the Root of Suffering
सा पीत्वा मदिरां मत्ता सपुत्रा मदविह्वला | सह सर्व: सुतै राजंस्तस्मिन्नेव निवेशने,परंतु दैवेच्छासे उस भोजके समय एक भीलनी अपने पाँच बेटोंके साथ वहाँ भोजनकी इच्छासे आयी, मानो कालने ही उसे प्रेरित करके वहाँ भेजा था। वह भीलनी मदिरा पीकर मतवाली हो चुकी थी। उसके पुत्र भी शराब पीकर मस्त थे। राजन! शराबके नशेमें बेहोश होनेके कारण अपने सब पुत्रोंके साथ वह उसी घरमें सो गयी। उस समय वह अपनी सुध- बुध खोकर मृतक-सी हो रही थी। रातमें जब सब लोग सो गये, उस समय सहसा बड़े जोरकी आँधी चली। तब भीमसेनने उस जगह आग लगा दी, जहाँ पुरोचन सो रहा था। फिर उन्होंने लाक्षागृहके प्रमुख द्वारपर आग लगायी
sā pītvā madirām mattā saputrā madavihvalā | saha sarvaiḥ sutai rājans tasminn eva niveśane ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem sie Branntwein getrunken hatte, war sie berauscht; mit ihren Söhnen taumelte sie unter der Gewalt der Trunkenheit. O König, zusammen mit all ihren Kindern legte sie sich in eben diesem Haus schlafen. (Im Zusammenhang der Erzählung führt das Schicksal eine Niṣāda-/Bhīl-Frau und ihre fünf Söhne ins Lackhaus; ihr Rausch und Schlaf werden zur unmittelbaren Voraussetzung dafür, dass die Pāṇḍavas dem geplanten Brandanschlag entkommen, und setzen die ethische Spannung von Überleben inmitten von Täuschung und „Kollateraltod“ in Gang.)
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intoxication leads to loss of awareness and vulnerability, and—within the larger episode—how events attributed to daiva (fate) can intersect with human schemes, raising ethical questions about survival, unintended victims, and the consequences of adharma-driven plots.
A woman (identified in the broader passage as a Bhīl/Niṣāda) arrives with her sons, drinks liquor, and falls asleep in the same residence. In the surrounding Lakṣāgṛha narrative, this circumstance coincides with the night of the fire, enabling the Pāṇḍavas’ escape while others perish in the blaze.