Shloka 6
एकचक्रानिवासे ब्राह्मणगृहदुःखश्रवणम् | Hearing the Brāhmaṇa Household’s Distress at Ekacakrā
तत्र केचिद् ब्रुवन्ति सम ब्राह्मणा निर्भयास्तदा । दीनान् दृष्टवा पाण्डुसुतानतीव भृशदु:खिता:,उस समय महाज्ञानी विदुर तथा कुरुकुलके अन्य श्रेष्ठ पुरुष एवं पुरवासी मनुष्य शोकसे कातर हो नरश्रेष्ठ पाण्डवोंके पीछे-पीछे चलने लगे। तब कुछ निर्भय ब्राह्मण पाण्डवोंको अत्यन्त दीन-दशामें देखकर बहुत दुःखी हो इस प्रकार कहने लगे--
tatra kecid bruvanti sma brāhmaṇā nirbhayās tadā | dīnān dṛṣṭvā pāṇḍusutān atīva bhṛśaduḥkhitāḥ ||
Dort begannen einige furchtlose Brahmanen zu sprechen. Als sie die Söhne Pāṇḍus in einen erbarmungswürdigen Zustand herabgesunken sahen, überkam sie tiefstes Leid, und sie gaben ihren Empfindungen laut Ausdruck—aus Mitgefühl und aus sittlicher Sorge über das ungerechte Leiden der Rechtschaffenen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds ethical sensitivity: learned and socially responsible voices (Brahmins) respond to the visible suffering of the righteous with compassion and moral speech, implying that witnessing adharma’s consequences should awaken concern and principled expression rather than indifference or fear.
As the Pāṇḍavas are seen in a pitiable state during their difficult departure/exile context, some fearless Brahmins, moved by intense grief at their condition, begin to speak—introducing a forthcoming statement of lament, counsel, or protest.