Shloka 4
आदि पर्व, अध्याय 139 — Hiḍimba’s Detection and Hiḍimbā’s Approach to Bhīma
असियुद्धे गदायुद्धे रथयुद्धे च पाण्डव: । संकर्षणादशिक्षद् वै शश्वच्छिक्षां वृकोदर:,पाण्डुनन्दन भीमसेन बलरामजीसे नित्यप्रति खड्गयुद्ध, गदायुद्ध तथा रथयुद्धकी शिक्षा लेने लगे
asiyuddhe gadāyuddhe rathayuddhe ca pāṇḍavaḥ | saṅkarṣaṇād aśikṣad vai śaśvacchikṣāṃ vṛkodaraḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Im Schwertkampf, im Keulenkampf und in der Kriegführung auf dem Streitwagen erhielt Bhīma — der Pāṇḍava, den man Vṛkodara nennt — unablässig Unterweisung von Saṅkarṣaṇa (Balarāma). Die Stelle hebt die disziplinierte Lehrzeit in den Künsten des Krieges hervor und deutet an, dass kriegerische Macht auf beständiger Schulung unter einem würdigen Lehrer beruhen soll, nicht auf Impuls oder roher Kraft.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Strength and heroism are shown as products of sustained discipline and proper instruction: Bhīma’s prowess arises from continual training under Saṅkarṣaṇa, reflecting the ideal that martial capability should be cultivated responsibly within the guru–śiṣya framework.
Vaiśampāyana narrates that Bhīma (Vṛkodara), a Pāṇḍava, regularly learned the techniques of sword-fighting, mace-fighting, and chariot warfare from Saṅkarṣaṇa (Balarāma).